Okurluktan, ben de böyle yazmak istiyorum hevesine, yazdıklarını yayımlatma cüretine ve girişimlerine giden yol, derin izlerle dolu. Sessizlik, küçümsenme, reddedilmeler, yolunuzu aydınlatmayan birkaç matbu söz, dudak bükmeler, akıl vermeler ile dolu. Yayımlanmak için sahiden sabretmek, sessizliği de redleri de kişisel almadan yeniden yeniden üretmek ve aynı yolları yürümek, aynı kapıları aşındırmak gerek.
Julia Cameron'ın içindeki sanatçıyı açığa çıkartmak ve yazar/sanatçı tıkanıklığı yaşayan profesyoneller için yazdığı, yayımlandığı günden bugüne tüm dünyada ilgi gören meşhur Sanatçının Yolu kitabının ilk haftası güveni geri kazanmak üzeredir. Oradaki alıştırmalardan birisi de "Yaratıcı Canavarlar Şöhretler Müzesi"dir. Cameron, geçmişte yaratıcı hevesinizi kıran, sizi acımasızca eleştiren, alay eden veya hevesinizi baltalayan kişileri "Yaratıcı Canavarlar" olarak isimlendirir. Dikkatinizi bu kişilerin sizde bıraktığı izlere çekmek ister. Çünkü bu kişilerin nahoş sözleri ve eylemleri yıllar içinde üretkenliğinizi tıkayan içsel sansürcüyü beslemiştir. Ben kim, yazmak/üretmek kim demenize, içinizdeki sanatçıyı baskılamanıza yol açmıştır. Cameron'ın önerisi canavarları listelemek, suç dosyası hazırlamak ve verdikleri zararı kabul etmek üzerinedir. Bu canavarları zihninizin karanlığından çıkarmadan, kâğıda dökmeden üretken olamayacağınızı söyler kitabında. Aslında yeteneksiz olduğun için değil, korktuğun ve yaralandığın için üretemedin, der.
Eh, iddia bu, biz de Derin İzlerimiz'i yazıyoruz. Ben de bana ok atan, cesaretimi, hevesimi kaçıran kimi canavar ünlüleri yazayım. Yaklaşın biraz gıybet yapalım.
Pseudo neşeli kadın yazar
İlk sırada kırmızı rujlarını sürüp çocuksu pseudo neşe ve coşkusunu bir kostüm gibi giyen bir hanım yazarımız var. On parmağında on marifet yazarımız edebiyatın farklı alanlarında ürünler veriyor. Kendisi hayli üretken, büyük yayınevleriyle de çalışıyor. Seneler seneler evvel benim daha hiçbir kitabım yayımlanmamış, çocuk kitapları da yazmaya heves etmiş, yol yordam bilmediğinden kendi yazdığım metni bir arkadaşıma resimletmiş ve onlarla ne yapacağımı bilmezken bu hatun kişisi bir tür sanat şenliği için kente geldi. Organizasyonun gönüllülerinden olduğum için gecenin bir vakti ex bey onu havaalanında karşıladı, oteline bıraktı. Etkinlik başladığı gün tanıştık, hoşbeş ettik. Canı karşıya geçmek ve gezmek istediği için ona yürürken ağırlık yapacak sırt çantasını elime tutuşturdu. Yol tarif ettim. Oradaki sohbetlerde de yazdığım metinden ve resimlerden bahsettim ve fikrini duymak istediğimi sordum ve izin aldım. Ertesi gün ben resimleri getirdim. Bir kafeye geçtik. Organizasyon gönüllülerinden oluşan üç beş kişi bir masaya oturduk. Türk kahvelerimizi söyledik. Ben yanımda getirdiğim suluboya illüstrasyonları çıkardım. Uzattım. Metnin konusunu sordu. Bir cümleyle özetlememi istedi. Onun umduğu durulukta ve özde çıkarmadığım için o cümleyi ve konuşma diline has ee, ıı, hani gibi kelimeler kullandığım için huysuzlaştı. Resimlere baktı. Elinin tersiyle itti. Sahiden. Fiziksel olarak... Sonra "Kibarlığa gerek yok," dedi ve başladı zehir saçmaya. Kibar olma, dürüst ol'a razıydım ama dilinden fırlayan oklar karşısında hem şaşkına döndüm hem de yanımda başkaları varken kullandığı dil, kelime seçimlerinden dolayı üzüldüm. Aşağılayıcı ve tepeden bakan bir üslupla konuşurken mealen şunları söylüyordu çünkü: Bir yazar adayı olarak yazdığım metne hâkim değildim. Konuşurken düzgün ifadeler kullanmıyordum. Resimler çöptü. Basılsa bile bu ancak bandrolsüz, market sepetlerinde satılan üç beş liralık kitaplardan olabilirdi. Ona ne cevap verdim hatırlamıyorum. Yıllar sonra aynı masada oturduğum bir arkadaşım o günü de hatırlayarak ve referans vererek yazmaya verdiğim emeğin uzun yıllara yayıldığını bildiğini söylüyor, yazarlık çabamı övüyor, yıkıcı yorumlar karşısında gösterdiğim kibarlığı, mütevaziliği övüyordu. Ben ne dedim, nasıl cevap verdim bilmiyorum. Sahiden hatırlamıyorum. Üslubunu çok nahoş bulduğumu iyi hatırlıyorum elbette. Deniz'e hediye vermek üzere getirdiği ve imzaladığı kitabın bandrolsüz olduğunu da iyi hatırlıyorum. Market kitabı değildi ama yayınevleri bazen maliyetleri düşürmek için resimli çocuk kitaplarını üzerine ibare düşerek bandrolsüz basabiliyor. Bu, onun metnini değersiz kılmadı. Yayımlanmaya değer olduğunda benimkini de kılmazdı elbette. Anı bu. Peki ya sonra?
O esnada çeşitli dergilerde, dijital platformlarda öykülerim, yazılarım yayımlanıyor, bloğumu yazmayı sürdürüyor, özgün edebiyat içerikleri üretiyordum. Aynı yıl aralık ayında ilk öykü kitabım Lodos Çarpması yayımlandı. Diğerleri yavaş yavaş geldi. Bahsettiğim dosya, metin biraz değişip gelişerek aynı resimlerle Maya'nın Rüyası olarak Klaros Çocuk'tan yayımlandı. Maliyetler nedeniyle büyük boy resimli kitap yerine öykü kitabı boyutlarında resimli kitap olarak basıldı. Edebiyat dünyasında çığır açmadı ama hayalle gerçeğin karşılaştığı, sınırlarının belirsizleştiği, neyin gerçek neyin hayal olduğunu tartışmanın mümkün olduğu, okurda olumlu hisler uyandıran, kitap okuma sevgisine de değinen bir kısa hikâye oldu. İçinde görsel olarak izlenen yan bir hikâye de olduğundan resimler de oyunlu ve bol renkli. Benim için nahoş kısmı Klaros Yayınları ürünlerini Kitapyurdu gibi dijital satış mağazalarından çekip yalnızca Shopier üzerinden sattığı için beşinci kitabım bir nevi gölge kitap oldu.
Madalyonun diğer yönü
Tüm yazarlar gibi bolca sessizlik, olumsuz cevaplarla karşılaştım. Ama bir destekleyici e-posta aldım zamanında. Onu da anmam gerek. 2013'ün kasım ayında Yekta Kopan ile tanışma ve sohbet etme imkânı buldum. Yazdığımı, ürünlerimi yayımlatma çabamı duyunca, bloglardan bahsetmiş, blogların özgür ve eşit olduğundan dem vurmuş, herkesin kişisel bir bloğu olmalı demişti. Eve döner dönmez bir blog açtım. İlk yayınım Notos dahil pek çok matbu dergiye yolladığım ama yayımlatamadığım "Yüzme Dersi" adlı öyküydü. Yekta Bey'e bir eposta yazmış ve bloğun ve öykünün linkini yollamıştım. Saatler içinde yazmış ve bana devam etme motivasyonu veren şu kısacık ama sıcacık, özenli cümleleri yollamıştı:
"Bloğunuzu hemen inceledim ve metni okudum. Zeka dolu, iyi metinleştirilmiş bir çalışma. Akıcı bir kalemin ve zekanın ürünü. Aman durmayın." Yekta Kopan'dan aldığım yetkiye dayanarak ha babam de babam yazıyorum.
Sizde durumlar nasıl? Yaratıcılığınızı baltalayan ya da sizi kanatlandıran ünlüler müzesinde kimler var?
Zamanında çok ezmişler sanırım o kadın yazarı... Ezilen de ilk fırsatta ezen tarafa geçer ya, öyle gibi geldi bana.
YanıtlaSilSana çok saygı duydum, cesaret, çalışma, emek ve pozitif anlamda bir hırs seninkisi.. Yekta Kopan zaten şahane bir insandır, bak işte görmüş o zamandan....